Lezing gehouden op 6-10-2001 in Den Dolder voor leden van de P-AL
Ellen Biemond, is 1e lijns ergotherapeute bij het Kruiswerk in het midden van het land.
Ellen begint met het verschil uit te leggen tussen artrose en RA.
- Belangrijk is om overbelasting te voorkomen (anders of niet doen van bepaalde taken, minder doen, neem pauzes, maak een goede planning), maar… heel belangrijk is om regelmatig in beweging te blijven, starten is vaak moeilijk, doe het rustig aan en denk na bij wat je doet.
- Bescherm je gewrichten zo nodig met beschermers of door je handelingen anders te doen, draag b.v. een dienblad met je hele hand, neem een schoudertas voor je boodschappen, gebruik aangepast bestek, belast je gewrichten nooit in de uiterste stand.
- Let er bij een stoel op dat je knieën een hoek van 90° maken en dat de stoel noet te diep in, tussen de stoel en de knie moeten enkele centimeters zitten. Ook de leuning moet op de goede hoogte zitten, met de schouders laag moeten ook de ellebogen een hoek van 90° maken met de leuning. Het tafelblad (en het aanrechtblad) mogen niet te hoog zijn.
- Fietsen is over het algemeen een goede beweging, liefst geen handrem en wel een versnelling, maar let er op dat veel fietspaden erg hobbelig zijn, zit recht op je zadel, anders steun je te veel op je handen, laat zo nodig een verende zadelpen op je fiets zetten (en tegenwoordig zijn er al geheel verende fietsen.
- Er bestaan ook wandelstokken, die je kan uitklappen tot een zitje, erg handig als je ergens staat te kijken.
Ook zwemmen in een verwarmd bad is erg goed.
- Vergoedingen: voor vast geplaatste dingen in huis (menghendelkranen, verhoogd toilet e.d.) kan je bij de gemeente terecht, alleen is het per gemeente heel verschillend wat er vergoed wordt. Het werkt vaak het beste als een ergotherapeute het advies voor de WVG schrijft en je het niet zelf aanvraagt. Ook ziektekostenverzekeringen vergoeden een aantal dingen, maar ook hier hangt het van de verzekeraar af wat er vergoed wordt. En voorzieningen die je via de zorgverzekeraar aanvraagt zijn 25 % duurder dan wanneer je ze particulier wilt aanschaffen. 1e lijns ergotherapie is voor 10 uur per jaar aan te vragen op verwijzing van huisarts of specialist en zijn vaak te vinden via de kruisverenigingen. Ergotherapeuten die in het ziekenhuis werken zijn er alleen voor mensen die in het ziekenhuis hebben gelegen.
- Ellen heeft een aantal hulpmiddelen meegenomen en geeft een aantal tips:
Bij het uit bed komen: papagaai, touwladdertje aan het voeteneind van het bed of, als je een (elektrisch) verstelbaar bad hebt het bed in zijn hoogste stand laten komen.Bij het douchen kan een douchestoeltje heel handig zijn, en als je dat niet kan laten plaatsen een plastic kruk of tuinstoel. Let er wel op dat je nog goed bij de kraan kan komen, anders deze laten verplaatsen.Afdrogen tussen de tenen: laat een pvc-buis plat drukken en doe daar een washandje omheen.Haren kammen: hiervoor bestaan kammen en borstels met een lange steel.Aankleden: kan met behulp van een aankleedstok: pvc-buis met daaraan de duim/vinger van een rubberen handschoen (die is antislip). Ook voor het doorhalen van knopen bestaan er handige hulpmiddelen.Sokken en panty’s aantrekken: hiervoor bestaan hulpmiddelen, maar die werken niet altijs even goed omdat ze hard zijn en daardoor pijnlijk kunnen zijn aan de huid. Handiger is om sokken te kopen die wat wijder zijn.Ontbijt: aangepast bestek, verdikte handvaten (b.v. met isolatiebuis) en zo nodig gebogen.Een antislip matje onder iets wat je open moet maken (b.v. een thermoskan) zorgt er voor dat het ook met een hand kan. Een gebogen (ook in de handel) antislip matje op een te openen pot geeft meer grip.Er bestaan scharen die weer vanzelf open gaan.Hulpmiddel waar je een sleutel in steekt, zodat je meer grip hebt en die als hefboom werkt.Bij de Blokker verkopen ze een J-vormig hulpmiddel voor het openen van blikjes met ringsluiting (b.v. blikjes vis e.d.).Van Sorbo is een handige potten- en flessenopener.Andere handige hulpmiddelen: hendel om kranen gemakkelijker te openen, opener van draaiknoppen(b.v. Wc-deur), afwasborstel op zuignap om rechtop in de bak te zetten, penverdikkers en dikkere pennen, elastische veters, brede aardappeldunschillers (die ook heel geschikt zijn voor het snijden van een plat stuk kaas), verlengde schoenlepel, verlengde stoffer en blik.Als je moeite hebt met groente snijden, koop het dan zo veel mogelijk de groente gesneden of koop een goede keukenmachine.Om aardappels te schillen kan je een plankje gebruiken waar een paar spijkers doorheen geslagen zijn, waar je de aardappel op prikt.Blikopener: neem er een die aan de muur zit en waar het blik met een magneet aan vast zit, deze zijn er ook elektrisch (van Moulinex en Philips).
Uit de zaal komt nog de volgende tip: neem bij chronische vermoeidheid Supradine, dat werkt heel goed.

