Lezing gehouden op 4 oktober 2003 voor leden van de P-AL
door Gerfriede Hoekendijk
“Geen alternatieve geneeskunde, maar geneeskundig alternatief.”
- De gebruikte symbolen zijn yin en yang. Yin staat onder andere voor vrouwelijk, rust, aanvullend, voeden, aarde, maan, herfst en winter, nacht, inwendig, en yang voor mannelijk, dag, actie, veranderen, hemel, zon, voorjaar en zomer.Alles wat tegengesteld is kan niet zonder elkaar.
- De Chinese geneeskunde is de oudste ter wereld en is 5000 jaar geleden ontstaan. Er zijn 5 controlerende elementen (vuur, aarde metaal, water en hout) die ons dagelijks leven beïnvloeden. Omdat elk element één van de andere controleert, en zo met elkaar en cyclus wordt doorlopen zijn ze met elkaar in balans. (>vuur>metaal>hout>aarde>water>vuur enz)
- Dezelfde elementen vormen ook een voedende cyclus, omdat ze elk één van de andere voedt (>vuur>aarde>metaal>water>hout>vuur> enz).
De Chinese geneeskunde is gebaseerd op energie die in balans moet zijn. Er bestaat voor de diagnose van problemen een heel schema, waar de vijf elementen worden gekoppeld aan uitwendige factoren (kleur, klimaat, gewas enzovoort) en innerlijke factoren (zintuigen, gedrag, organen, lichaamsdelen).Als er een verstoring optreedt tussen de elementen en de andere factoren krijg je een verstoring van het natuurlijk evenwicht, en dit geeft ziekte. Tegen de natuur in gaan heeft geen zin, dat kost energie.
- Vragen van leden en de antwoorden (op die vragen) geven hier goede voorbeelden van: klacht: geen speeksel, mogelijke oorzaak: verstoorde darmstofwisseling. Klacht: steeds mee(r toevoegen) wratjes bij het ouder worden: oorzaak: verkeerde celdeling in de huid, soort slijtage en daarom woekering. Het is belangrijk om voor goede inwendige en uitwendige hygiëne te zorgen.
- In het “westen” stelt men de mens vaak voor als “een zak botten” en verder water (maar als je water laat vervuilen krijg je allerlei problemen), en als iets er mee op houdt vervang je het gewoon. Naar de basis wordt niet gekeken, men leeft voort zoals voorheen en er is geen preventie om herhaling te voorkomen.
- In het “oosten” stelt men het lichaam voor als een tuin, die je in stand moet houden. Als je ergens problemen krijgt (hert (r weglaten) hart is een tropisch bos(, weglaten) als het zijn bladeren verliest en je plakt ze er gewoon weer aan(, toevoegen) lijkt het wel mooi, maar het lost het probleem niet op) moet je dat probleem onderzoeken en bij de basis aanpakken (waarom is het probleem ontstaan, hoe kan het evenwicht hersteld worden).
De diagnose
- Voor de diagnose is de tong belangrijk, want het is het enige orgaan dat we kunnen uitsteken. Er wordt gekeken naar de doorbloeding, de vochtigheid en het beslag.(beslag is niet fout maar aanslag lijkt me beter). De tong geeft aan of de bloedaanmaak in het lichaam goed is en geeft informatie over de werking en de kwaliteit van de organen en het beslag (kleur en dergelijke).( geeft informatie of de organen goed werken. Weglaten)
- Bij de polsdiagnose kan de hartslag geteld worden (snel of langzaam), maar ook de kwaliteit van de hartslag wordt gemeten en dit vertelt veel over de kwaliteit van de organen. Met drie vingers aan de pols kan de kleinste nuance gevoeld worden. De chinezen hebben genoteerd wat ze voelden en in de praktijk kan daardoor bepaald worden wat het verschil is tussen het ideaalbeeld en wat er werkelijk gevoeld wordt en daarmee kan de diagnose gesteld worden.
Voeding
Alles wat koud is stagneert. Diepvriesmaaltijden geven minder energie aan het lichaam.
Traditionele Chinese geneeskunde is:
- Externe geneeskunde (acupunctuur, massage (Tuina) en lichaamsoefening (Tai Qi).
- Interne geneeskunde (kruiden, meditatie (voor ontspanning en rust), adem- en concentratieoefening (Qi-Gong)) en voeding.
Er is vaak een combinatie van inwendige en uitwendige klachten. De Chinese geneeskunst is altijd en preventieve geneeskunst geweest, maar is nu een herstellende geneeswijze.
Acupunctuur
Voedingsleer/kruidenleer
- (je bent wat je eet):
In het westen: voeding is opgebouwd uit koolhydraten, eiwitten, vitaminen en mineralen.In het oosten: er wordt gekeken wat een bepaald voedingsmiddel “doet” voor een bepaald persoon. Eenzelfde voedingsmiddel kan voor verschillende personen een heel andere uitwerking hebben.In het westen wordt kwantitatief gekeken (calorieën, KJoules), in het oosten wordt kwalitatief gekeken (aankomen of afvallen, smaak, warm of koud, heilzaam of niet, voor wie is het bestemd). Je hebt elke dag elke smaak (zoet, zuur, zout enz) nodig.Dierlijke producten hebben affiniteit met ons lichaam. De voedingsstoffen daarin worden snel opgenomen (bijvoorbeeld: schenkel trekken voor soep is goed voor de botten).In de traditionele Chinese voedingsleer wordt ook gekeken naar de plaats waar voedingsmiddelen groeien en hun effect op het lichaam:Wat in koude (respectievelijk hitte, droogte, vochtige) omgeving groeit is goed voor koude problemen (respectievelijk hitte, droogte, vocht problemen).Nederland heeft geen tropisch klimaat, dus moet je niet teveel producten eten die uit een tropisch klimaat komen (en zeker niet op de nuchtere maag, dan komt de spijsvertering niet goed op gang), want deze voedingsstoffen worden niet goed verteerd door de darmen.Te koud eten en drinken is niet gezond, het trekt het bloed naar de maag om het op te warmen en dat geeft energieverlies.Ook is het belangrijk om goed te kauwen, om enzymen aan het voedsel toe te voegen.Je moet eten wat er in het seizoen groeit en van het klimaat waar je vandaan komt. Dat zijn de voedingsmiddelen die het heilzaamst zijn.Als je het vaak koud hebt is het goed om gemberpoeder te gebruiken, want dat verwarmt het lichaam.Sambal en kerrie komen uit warme landen. Daar geven ze verkoeling aan het lichaam (de poriën gaan open en dat geeft verdamping). In een koud land onttrekken ze vocht en warmte aan het lichaam en dus energie.Tijgerbalsem bestaat in twee soorten, rood werkt verkoelend bij ontstekingen, wit werkt verwarmend bij bijvoorbeeld spierpijn.
Smaken.
- Scherp: bevordert de circulatie Qi, door zweten, vochttransport.
Zoet: is energieversterkend, het verwarmt (energie en bloedcirculatie, neutraliseert voedselintoxicatie), mits uit natuurlijke voedingsstoffen.Zuur: absorbeert, trekt samenBitter: laxeert, verdroogt, verkoeltZout: verzacht harde massaNeutraal: is vochttransporterend (diuretica).Maar voor alles geldt: natuurlijke smaken uit natuurlijke stoffen.
Voorbeelden:
- Elke dag een eetlepel lijnzaadolie door het eten lost veel problemen op (zoals bijvoorbeeld obstipatie).
Bakken in olijfolie of kougeperste zonnebloemolie is gezonder dan andere oliën.
Tot slot nog wat vragen en antwoorden:
-
Vraag: wat doet alcohol met artrose?
Antwoord: Alcohol is een heet product, het verwarmt de lever. Elk glas alcohol kost 24 uur om weer af te breken, het lichaam komt er daardoor niet aan toe om andere afvalstoffen af te breken. Het geeft verzuring, daardoor worden de botten aangetast en het berooft het lichaam van mineralen, en daardoor nemen de klachten toe. -
Vraag: wordt Chinese geneeswijze vergoed door de verzekeringen?
Antwoord: ja, meestal wel, maar het is afhankelijk van de polis. Meestal wordt een deel van de kosten vergoed.Vraag: wat vindt u van een dieet waarbij je tot 12 uur alleen fruit mag eten? Antwoord: Het is goed in het voorjaar (het is een voorjaarsschoonmaak voor het hele lichaam, en vooral voor de lever), maar in de rest van het jaar is het niet goed, want het haalt je alvleesklier onderuit. Het ontbijt is de belangrijkste maltijd en ’s avonds is het beter om maar heel weinig eten.Advies: pas op met koolhydraten, alles wat niet gebruikt wordt voor bewegen wordt omgezet in vet. Maak er een gewoonte van om bij één van de drie maaltijden geen koolhydraten te gebruiken.

